Hayatımıza “internet” diye bir kavram girdiğinden beri tartışılır durulur hep; “internet, insanları birbirinden uzaklaştırıyor, sosyalleşmeyi öldürüyor, ‘internet geldi, yiğitlik bozuldu’ diye!” Peki kısa zaman önce hayatımıza giren ve girmesiyle de hayatımızda önemli bir yer edinen “facebook” olayına ne dersiniz?! İnterneti, bu saate kadar tartışılagelen sosyalleşmeyi engelleyici bir araç olmaktan çıkarıp bizi daha da sosyalleştiren, belki de yüzünü bile unuttuğumuz ama zamanında bizim için çok önemli şeyleri paylaştığımız arkadaşlarımızı yeniden bulduğumuz bir ortam haline çeviren bu “facebook” çılgınlığı sizce de internetin bu tartışılan yönünü ortadan kaldırarak onu en büyük sosyalleşme aracı haline sokmadı mı?

Geçen haftalarda sevgili Seden de (Seden Sezer) “Facebook Çılgınlığı” başlığı altında bu konuyu kaleme aldı. Ve gerçekten insanın senelerdir görüşmediği arkadaşlarını görmesinin ardından nasıl duygular içinde olduğumuzu çok güzel dile getirdi. Ancak her güzel şeyde olduğu gibi “facebook”un da kendine özgü bazı kötü yanları yok değil! Eminim hepiniz bir yerlerde okumuş ya da duymuşşunuzdur bunları. Ben de bu yazımla, elimden geldiğince toparlayarak, bu “çılgınlığın” ileride canımızı sıkıcı bir olgu haline gelmesini engellemek amacıyla “facebook”ta yapılmaması gerekenleri sizlere aktarmaya çalışacağım.

Hepimiz sosyal bir ortama girdiğimizde önce biraz çekinik kalırız, o grubun kurallarına göre hareket etmeye ve kendimizle ilgili bilgileri yavaş yavaş açmaya özen gösteririz. İşte “facebook” da şu saate kadar yaratılmış en geniş sosyalleşme grubu olduğuna göre onun da kendine göre bazı gizlilik kuralları ve özellikleri var; bunları bilerek ve bunlara göre hareket edersek sonradan canımız sıkılmaz sanırım. Öncelikle “bulunduğunuz ağ-network” durumu. Eğer herhangi bir ağın üyesi değilseniz size ait bilgileri sadece kabul ettiğiniz arkadaşlarınız görebilir, eğer bir ağın üyesiyseniz de bilgileriniz bu ağa mensup herkes tarafından görülebilmektedir. Peki bunu düzeltmek için ne yapabilirim derseniz; “Privacy” başlığı altındaki “Profile”e girerek çıkan ekranda “profile: only my friends-yalnızca arkadaşlarım” şıkkını seçmektir.  Bu ekrandan e-posta adresinizi yalnızca arkadaşlarınızın görebileceği şekilde düzenlemeniz hatta “Profile” başlığı altındaki birçok maddeyi arkadaşlarınıza özel olacak şekilde ayarlamanız daha sonra can sıkıcı olaylar yaşamınızı engelleyebilir.

Diğer önemli bir konu ise, “facebook” başında geçirilen zaman. Özellikle işyerinden girildiğinde patronların çalışanlarının “facebook” başında ne kadar zaman geçirdiklerini takip edebileceği önemli bir radar konumundadır bu sosyalleşme ortamı.Yaptığımız her şeyi herkesin görebileceği seyir defteri diye tanımlanabilecek “mini feed” adında bir özelliği var facebook’un. Yani bizim mesai saatinde “facebook”ta ne zaman, ne kadar zaman geçirdiğimiz tespit edilebilir. Belki şimdilik bunları takip edecek siber işyeri polisleri yok ama yine de tedbiri elden bırakmamakta yarar olduğunu düşünüyorum.  Bunun için yapmamız gereken şey ise; “privacy” başlığından “news feed and mini feed”e girerek “show times in my mini feed” seçeneğini iptal edip yaptığımız eylemlerin zamanının görünmesini engellemek.

Kimlik hırsızlığı da “facebook”un önemli olumsuzluklarından biri ki bu da hakkınızdaki bilgileri kamulaştırmanın, kaba kimlik bilgilerinizin başkaları tarafından kullanılabilmesi, bir başkasının “sizin adınıza” başka bir sanal ortamda faaliyet göstermesi riskini doğuruyor. Bu nedenle de profilinizde vermiş olduğunuz bilgileri en az seviyede tutarsanız, buna doğum tarihi de dahil, bu kimlik hırsızlığını bir nebze olsun azaltmış olabilirsiniz.

Facebook vasıtasıyla kurulan arkadaşlıklardan sonrasında canınızın sıkılmaması için “Duvar yazısı-Wall Post” yazmak yerine arkadaşınıza özel mesaj göndermeyi tercih edin çünkü ileride bu duvar yazıları size karşı delil olarak kullanılabilir.

En son ama belki de en önemli nokta, “facebook” ile yaptığınız anlaşma gereği, bu oluşum size ait bilgileri diğer şirketlerle paylaşabilir ya da satabilir, bunu unutmayın!
Başta sorduğum soruyu tekrarlarsam, “İnterneti, bu saate kadar tartışılagelen sosyalleşmeyi engelleyici bir araç olmaktan çıkarıp bizi daha da sosyalleştiren, belki de yüzünü bile unuttuğumuz; ama zamanında bizim için çok önemli şeyleri paylaştığımız arkadaşlarımızı yeniden bulduğumuz bir ortam haline çeviren bu “facebook” çılgınlığı sizce de internetin bu tartışılan yönünü ortadan kaldırarak onu en büyük sosyalleşme aracı haline sokmadı mı?” önemli bir çoğunluk bu soruya olumlu şekilde cevap verecektir sanırım; ama bir şartla,  her sosyal grupta olduğu gibi burda da grubun kurallarına özen gösterilerek ve kendine özgü özelliklerini doğru kullanarak.

9.11.2007