Yine geldi 12 Nisan... 12 Nisan’ın özelliği ne midir? Özelliği; bundan 47 yıl önce, tek tutkusu uçmak olan ve bu tutkusunu sadece mavi semalarda değil, yıldızlı sonsuzlukta da gerçekleştirmiş olan ve dünyada uzaya ilk çıkan insan olarak tarihe geçen Yuri Gagarin’in günü olması. Aslında tüm kozmonatların günü 12 Nisan... Peki bir adam nasıl olur da, küçük bir kasabadan çıkıp, onca insanın arasından sıyrılıp, böylesine önemli ve tarihi bir rüyanın başkahramanı olur? Bakalım Wikipedia’da Gagarin için neler yazılmış... İşte bir efsane adamın yaşam öyküsü;
Yuri Gagarin, Gzhatsk yakınlarındaki Kluşino`da 9 Mart 1934 tarihinde dünyaya geldi ve bu kasabanın adı 1968`de Gagarin olarak değiştirildi. Annesi ve babası kolektif bir çiftlikte çalışıyordu. Yuri dört çocuktan üçüncüsüydü, özellikle ablası Yuri`yle yakından ilgilendi. Sovyetler Birliği`ndeki milyonlarca aile gibi Gagarin ailesi de İkinci Dünya Savaşı`ndan kötü biçimde etkilendi. İki abisi 1943`te Almanya`ya götürüldü ve savaş bitene kadar geri dönemediler. Hocaları Gagarin`i zeki ve çalışkan fakat biraz da yaramaz bir çocuk olarak tanımlardı. Matematik hocası savaş esnasında Kızıl Ordu Hava Kuvvetleri`nde uçmuştu, bunun da Gagarin üstünde büyük bir etki bıraktığı söylenir. Bir dökümhanede çıraklığa başlayan Gagarin daha sonra Saratov`da bulunan yüksek teknik okuluna seçildi. Oradayken "Hava Kulübü"`ne girdi ve küçük uçaklarla uçmayı öğrendi. Bir hobi olarak başladığı bu iş zamanla hayatının önemli bir bölümünü kaplamaya başladı. 1955`de okulunu tamamladı ve bir pilot okulunda savaş uçağı eğitimi almaya başladı. Orada 1957 yılında evleneceği Valentina Goryacheva ile tanıştı. Eğitimden sonra hava şartlarının kötü olduğu Norveç sınırında bir bölgeye atandı. Yetişkin biri olduğunda boyu 157,5 cm civarındaydı. Uzay Yarışının başlangıç döneminde, Sovyetler kozmonot adaylarını belirlemek için geniş bir tarama programı başlatmışlardı. 20 kozmonot ile Sovyet uzay programına seçilen Gagarin bütün testleri başarıyla atlattı. En sonunda gene yetenekli ve başarılı bir kozmonot olan German Titov ile Yuri Gagarin arasında bir tercih yapılacaktı, Yuri Gagarin seçildi. Bu seçimde soğuk Titov`un aksine Yuri`nin güler yüzlü ve cana yakın bir karakterinin olması ve sade bir çocukluk sürmesinin önemli olduğu söylenir. 12 Nisan 1961 tarihinde Gagarin uzaya çıkan ilk insan oldu. Uzay gemisinin adı Vostok 1 idi. Gagarin daha yörüngedeyken rütbesi yükseltildi. Sovyet otoritelerine göre rütbe değişimin hemen yapılmasının sebebi Gagarin`in iniş sırasında ölebileceğini düşünmeleriydi. Ama bu gerçekleşmedi ve Gagarin dünyaya çok ünlü biri olarak döndü. Gagarin dünya çapında ün kazanmış biri ve Sovyet başarısının sembolü olarak dünyayı dolaşmaya başladı, popülaritesini de kontrol edebiliyordu. Fakat kısa bir süre sonra alkol bağımlısı oldu, 1962`de kendini toparlayarak kozmonot yetiştirme merkezinde çalışmaya başladı. Kurumun antrenör vekili olma sürecinde, Gagarin savaş uçağı pilotu olmayı yeniden hak kazanması gerekti. 27 Mart 1968`de MiG-15 model uçağıyla rutin bir deneme sürüşü sırasında eğitmeniyle birlikte hayatını kaybetti. Kazaya neyin sebep olduğu bilinemedi, 1986 yılında bir soruşturmada Su-11 model bir uçağın yol açtığı türbülansın kazaya yol açtığı söylendi. Yeni bir teori de pilot kabininin yanlışlıkla açıldığı ve bir anda güçlenen hava dolaşımı yüzünden uçağın kontrolünü Gagarin`in kaybettiğidir. (http://tr.wikipedia.org/wiki/Yuri_Gagarin) Yuri Gagarin’in uzaya çıktığı Vastok 1 ve diğer bazı malzemeler halen Moskova’daki Uzay Müzesinde sergilenmektedir. Müze, Gagarin’in anısına 1964 yılında dikilmiş olan ve tepesinde bir roketin tasvir edildiği Uzay Dikilitaşının hemen altında yer almaktadır. 100 metreden fazla bir yüksekliğe sahip olan bu heykel VDNh metrosunun hemen çıkışındadır. |