Hakan Aksay (Akşam gazetesi arşivi): Bugün Pazar. Moskova'dasınız. Ve işiniz falan da yok. Pastırma yazının belki son günü. Karar verdiniz, kent merkezinde bir gezinti yapacaksınız.

150 istasyonluk dev Moskova Metrosu'nun ortalarında bir yerde, üç istasyonun kesiştiği noktada Puşkin Meydanı vardır. Moskova'da "merkez" deyince bir Kızıl Meydan anlaşılır, bir de burası.

Meydanın ortasında ünlü Rus şairi Aleksandr Puşkin'in heykelini göreceksiniz. Heykelin başında ya bir kuş olacak ya da vaktiyle oraya konmuş densiz bir kuştan kalma bir iz.

Heykelin çevresinde çok sayıda genç kız ve erkek göreceksiniz. Eğer buraların yabancısıysanız ve Moskova'nın en ünlü buluşma yerinde durduğunuzu bilmiyorsanız, kalabalığa şaşıracaksınız. Önerim, biraz durun ve aşıkların buluşmasını izleyin. Özellikle ellerinde çiçek olanları. Onların aşkları tazedir...

Heykelin her iki yanında banklar göreceksiniz. Oralarda bira içerek sohbet edenler çoğunluktadır. Bir de eskiden beri çok sayıda sağır-dilsiz buluşur burada. Elleri ve mimikleriyle son derece enerjik bir söyleşi içindeki bu insanlar, size sessiz bir gürültü hissettirecektir.

Meydanın karşısında geçmek için eski adıyla Gorki, yeni adıyla Tverskaya Caddesi'nin altındaki geçide yöneleceksiniz. Orada gördüğünüz yeraltı kenti önce sizin ilginizi çekecek, sonra belki bunaltacak. Dükkanlar, dilenciler, kuşkulu bakışlar, aceleci adımlar sizi bir anda yoracak.

Alt geçidin sonunda iki yanı satıcılarla kuşatılmış merdivenden akan insanları yararak zorlukla yukarı çıkacaksınız. Orada sizi dünyanın en büyük Mc Donald's şubesi beklemektedir. Zamanında burada "Emperyalistlerin Moskova merkezine yerleşmesine karşı" nice mitingler yapılmış, ama kazanan Mc Donald's olmuştur.

Önünde küçük bir park vardır. Şansınız varsa ortadaki havuzcuklarda fıskiyeler faaldir. Banklar dinlenme ve tanışma yeridir. Yabancılar bayılır buraya. Üç kelime Rusça ezberleyerek güzel Rus kızlarıyla tanışmaya, buraya gelirler. Soluklanmak için bir kenara oturursanız yanınıza güler yüzlü çiçekçi bir kadın gelecektir. Ben onu neredeyse 15 yıldır tanırım, başlangıçta saçları böylesine ak değildi.

Kadını bizdeki Çingene çiçekçilerle, medyanı İstanbul'da bir meydanla, Rusya'yı Türkiye'yle kıyaslamaya çalışacaksınız durmadan. Bazen benzerliklere şaşacaksınız, bazen de farklar sizi çok şaşırtacak...

Sağınızdaki bankta delikanlının sevgilisine sıkıca sarılması neyse, ama ya solunuzdaki iki cesur lezbiyenin öpüşmesine ne diyeceksiniz?

Üç kağıtçı tipler göreceksiniz Puşkin Meydanı'nda. Kalabalıklardan geçerken elinizi cüzdanınıza götüreceksiniz, ne olur ne olmaz diye. Kenarda köşede fahişeler size reklam gülücükleri armağan edecekler. Onlardan pek de uzakta olmayan kaygısız bakışlı milislerin "asayiş berkemal" duruşuna inanmayacaksınız.

Hava kararmaya yüz tutunca oradan ayrılmak için hareketleneceksiniz. Giderken şöyle bir geriye savrulacak bakışınız. Puşkin'le göz göze geleceksiniz uzaktan. Ne kadar sabırlı ve bilge bir heykel bu! Yüzyıllardır neler gördü, çıt bile çıkarmadan ne olaylar yaşadı, kim bilir...

Birkaç saat sonra pazar günü, karanlıktan yararlanarak yerini pazartesiye bırakıp terk edecek meydanı.

Bir tek heykel kalacak geride. Başında bir kuş bile olmayacak.

6 Ekim 2003, Moskova