|
Mirza Çetinkaya (Zaman) - "Sayın hırsız tüm param bu. Lütfen evi darmadağın etme.' notu ilişiğinde giriş kapısından sonraki bir yere birkaç onluk rublesini koyardı zarfa. Ününün farkına varamadı pek. Zenginliği ise bırakın kendisini, ölümünden sonra kimsesiz ve işsiz bırakılan fakir eşine bile nasip olamadı. Onurla yaşayıp dirayetle ölen Nobel ödüllü Boris Pasternak'la devlet, ancak 1990'larda barışabildi.
Sovyetler'in demirperdesi, onun bir Tolstoy, bir Puşkin gibi tanınmasını engelledi. SSCB'nin ünlü şair ve romancısı Pasternak'ın başarıları, ancak gizli yollarla dünya ile buluşup kendini gösterebildi. Hiçbir zaman göremediği ve de dokunamadığı Nobel edebiyat ödülünü, getireceği ‘belaları' hesaba katarak reddetti. Moskova'nın batısındaki yazlıklarında kendisini edebiyata ve iyiliklere adadı. Birinci Dünya Savaşı sırasında, Urallar'da bir kimya fabrikasında çalıştı. 1917 devrim süreci ve Sibirya, onu meşhur eden romanı Doktor Jivago'nun altyapısını oluşturdu. Romanda, anlamsız iç savaş ve komünist devrimin traji-komik oluşumu işleniyor. Doktor Jivago'da o dönemin politik liderlerinden biri, "Rusya'da özel hayat öldü. Tarih onu yok etti." diyor. Pasternak'ın Moskova'dan üç kilometre uzaklıkta, bir penceresi doğuya biri de batıya bakan ikinci kattaki çalışma odasında yazdığı Doktor Jivago, İtalyan bir gazeteciye verilerek gizlice Batı'ya kaçırıldı. Burada basılan kitap, sahibini meşhur etti, Sovyetler'in şimşeklerini de üzerine çekmeye başladı. Kitap, 1958 yılında Nobel ödülünü getirdi; ancak onun yakınları halen de Nobel komisyonunun söz konusu kitabın yayınlanmasından 6 yıl önce Pasternak'a bu ödülü verme konusunu gündemine aldığını savunuyor. Dönemin SSCB yönetiminin baskılarıyla Yazarlar Birliği üyeliğinden attırılan Boris Pasternak, komisyona bir mektup göndererek Nobel ödülünü reddettiğini bildirmek zorunda kalıyor. Ömar Şerif ile Julia Cristy'nin başrollerini paylaştığı Doktor Jivago filmi, 1966 yılında 10 ayrı dalda Oscar aldı. Elit bir aileden gelen Pasternak, siyasi baskılar sonucu özellikle de ömrünün son yıllarında fakir bir hayat yaşadı. Kıt kanaat geçinmeye çalıştı. Halen de var olan en önemli eşyaları arasında Doğu usulü bir divan yer alıyor. Onu da bir şoför kendisine hediye etmiş. Yakın aile fertleri ve akrabaları genelde 90'ı devirip ölmelerine karşın baskıların erken yıprattığı söylenen Pasternak, erkenden bu dünyaya veda etmiş. Modern Rusya'nın benimseyerek sahip çıktığı Pasternak'la ilgili şimdilerde pek çok çalışma söz konusu. Rusya Ortodoks Kilisesi II. Aleksi'nin rezidansına çok da uzak olmayan evi müzeye çevrilmiş durumda. |
