Eski bir Rus inancı: İnsanın üç doktoru vardır…

MOSKOVA MUHTARI yazıyor: Rusya’nın bugününü, hele de “kriz ortamında” sıkıcı bulanlara şiddetle Rusya tarihini okumalarını öneririm. Hem de dönüp dönüp. Hem de bulabildikleri tüm farklı kaynaklardan… Tarih en iyi öğretmen; ondan kuşku yok. Ama tarih aynı zamanda, ‘bugün’den daha eğlenceli.

Mesela geçenlerde Ruslardaki banyo kültürüne dair bir şeyler okuyordum.

Türkiye’de özellikle taşranın imkansızlıkları, suyu sık sık kesilen şofbenli evler, haftada bir çamaşır ve banyo günü zorunluluğuyla geçen hayatlardan sonra, pek çoğumuz Rusya’da 24 saat akan sıcak suyla “sınıf atladığımızı” itiraf etmeliyiz!

Ama Rusların sık yıkanma alışkanlığı, Sovyet devrinin yadigarı “merkezi ısıtma sistemleri”ne bağlanacak kadar yeni değilmiş aslında:

Ortaçağdan başlayarak Rusya’da haftada en az üç kere yıkanmamak “yabancı olmanın kanıtı” sayılırmış!

Biz de yıkanmayı zul sayıp, parfümlerle kokuları bastıran Fransız sarayı hikayelerine yabancı sayılmayız değil mi?

İşte Ruslar buna atfen öyle dermiş.

Her köyde daha o çağlardan başlayarak bir Rus banyosu (hamam) bulunurmuş. Büyük Petro bu umuma açık banyoları, ortaçağ Rus insanından kalan kötü bir alışkanlık sayıp, “Batılılaşma” aşkıyla yasaklamış, evlere Rus banyosu yapmayı yüksek vergilere bağlamış ama bana mısın dememiş; Rus halkı banyo sefasından vazgeçmemiş!

Bana en ilginç gelen bilgi ise şu:

Orlando Figes’in “Nataşa’nın Dansı” kitabında anlattığına göre, Ruslar banyonun “iyileştirici gücü” olduğuna inanırmış. Kitaptan naklediyorum:

“İnsanın ilk doktoru (banyo) denirdi. (ikincisi votka, üçüncüsü ise çiğ sarmısaktı.)”

Belki “doktor” olarak değil ama geleneğin parçası olarak bu anlayış bence bugün de devam ediyor Rusya’da.

Bırakın taşrayı, Moskova’nın pek çok mahallesinde bile halk hamamları hala var. Bizdeki gibi neredeyse sadece ‘turistik’ değil. Tabii zenginlerin tadını çıkarabileceği kadar pahalı olan Moskova’nın tarihi Sandunovski hamamı hariç!

Eh, votka her derdin ilacı olarak hayatın tam göbeğinde olmaya devam ediyor. Çiğ sarmısak da, babuşkalara akıl danışacak olsanız hala soğuk algınlığına da, yüksek tansiyona da, ölümden başka her derde deva!

Rusya’da üç doktor da yüz yıllardır mesaide!

Share Button