Rus resim sanatının şaheserleri

Son yıllarda Moskova sokaklarında dolaşırken, şehrin merkezindeki bazı binaların dış cephelerini süsleyen tablolar çıkıyor karşımıza…. Bunlar Rus resim sanatının en bilinen şaheserlerinin kopyaları. Sanatın sokağa inmesinin güzel bir örneği bu proje. Rus resim sanatı Batı Avrupa’ya nazaran daha geç gelişmeye başlamıştı. Bunun çok sayıda nedeni vardı: dinin getirdiği sınırlamalar, Avrupa kültüründen kopukluk, resim ekollerinin olmayışı. Ancak daha sonra Rus ustalar batılı meslektaşlarına yetiştiler ve 19. yy’da onlarla aynı seviyelere vardılar. Rus resim sanatının şaheserleri Dünya’nın büyük resim galerinde bulunmakta ve açık artırmalarda astronomik rakamla satılmakta. Biz de çoğu Moskova’da sergilenen , 15 ünlü Rus tablosundan oluşan bir liste oluşturmaya karar verdik.

«Troitsa» (Üçlü) – Andrey Rublev (15. yy)

En ünlü Rus ikonası ve Rus ikona ustasının 15 .yy’da meydana getirdiği en ünlü eseri. İkonada Hz. İbrahim’in sonradan melek oldukları anlaşılan üç gezgini evinde ağırlaması sahnesi betimlenmiştir. İkona sembollerle doludur ve kanonik olarak kabul edilir.
Nerede görülebilir?: Devlet Tretyakovskaya Galerisi, Moskova

«Pompei’nin Son Günü» – Karl Brüllov (1833)

Tabloda Roma’lı Pompei şehrinin hayatındaki son an betimlenmiştir. Vezüv Volkanı’nın püskürtüğü lavlar ile şehrin yokolmasına bir dakika kalmıştır. Bu tablo İtalya ve Fransa’da ünlenen ilk Rus eseri olmuştur.
Nerede görülebilir?: Devlet Ruskiy Müzesi, Peterburg

«Dokuzuncu dalga» – İvan Ayvazovski (1850)

İvan Ayvazovski, kökeni Anadolu Ermenilerine uzanan gelen, Moskova’ya yerleşmiş bir resim ustasıdır. İstanbul’da sultanın sarayında birçok çalışma yapmıştır. Yaptığı eserlerin büyük bir çoğunluğu denize adanmıştır. «Dokuzuncu dalga» eserleri içinde en güçlü olanı olarak kabul edilir. Burada deniz, gücünü sergilemekte ve insanın doğa karşısındaki korunmasızlığını yansıtmaktadır.
Nerede görülebilir?: Devlet Tretyakovskaya Galerisi, Moskova

«Тroyka» – Vasiliy Perov (1866)

19. yy ressamı Vasiliy Perov’un en büyük ve duygu yüklü tablosudur. Bu tabloda kışın evlerine su taşıyan, fakir Moskova’lı çocukların acılarını anlatmaktadır. Tablonun merkezinde görülen oğlan çocuğu açlıktan hayatını kaybeden gerçekten yaşamış bir çocuktur ve Perov, çocuğun annesi için bu portreyi çizmiştir.
Nerede görülebilir?: Devlet Tretyakovskaya Galerisi, Moskova

«Ekin kargalarının gelişi» – Aleksey Savrasov (1871)

1871’de yapıldıktan sonra hemen yenilikçi olarak kabul edilmiş olan en ünlü Rus tablolarından biridir. Savrasov bu eserinde yeni başlangıçların ve yeni bir hayatın simgesi olan ilk kuşların Orta Rusya’ya uçarak geldikleri baharın ilk günlerini betimlemiştir.
Nerede görülebilir?: Devlet Tretyakovskaya Galerisi, Moskova

«Moskova’da bir avlu» – Vasiliy Polenov (1878)

Tabloya baktığınızda Moskova’nın ‘Smolenskaya’ Metro istasyonu yakınında bulunan bir yerin betimlendiğini anlamak zordur. Polenov bu tabloyu 1878 yılında, Moskova’da daire ararken resmetmiştir. Ressam bu konuda şunları söylemişti: ‘İlanı görünce bakmak için girdim, aniden pencereden bu manzara çıktı karşıma. Hemen oturdum, çizmeye başladım’
Nerede görülebilir?: Devlet Tretyakovskaya Galerisi, Moskova

«İvan Groznıy (Korkunç) ve oğlu İvan » – İlya Repin (1885)

Tabloda Rus Çarı İvan Groznıy, kendi oğlunun canına kıydıktan hemen sonra betimlenmiştir. Çarın yüzünde acı ve pişmanlık vardır. Rus resminin büyük üstadı Repin bu tabloyu yaparken çok şidetli acılar çektiğini itiraf etmiştir.
Nerede görülebilir?: Devlet Tretyakovskaya Galerisi, Moskova

«Şeftalili kız çocuğu» – Valentin Serov (1887)

Tabloda zengin Rus tüccar ve sanatseveri Savva Mamontov’un 12 yaşındaki kızı Vera betimlenmiştir. Serov, bu tabloyu yaparken eski Avrupa’lı ustaların standartlarına ulaşmaya çalışarak, tazelik hissini yansıtmaya çalıştığını söylemiştir. Usta 9 yıl sonra Vera’nın bir portresini daha yapmıştır. Bu eserlerde görülen Vera, 31 yaşındayken zatürreden hayatını kaybetmiştir.
Nerede görülebilir?: Devlet Tretyakovskaya Galerisi, Moskova

«Oturan iblis» – Mihail Vrubel (1890)

Vrubel, Mihail Lermontov’un ‘İblis’ adlı uzun şiiri için birkaç eskiz çizmiştir. Ressam kendisi için iblisin kötü bir ruh olmadığını, acı çeken ve üzülen bir ruh olduğunu yazmıştır. İç mücadeleler ve şüpheler ile dolup taşan bir insanın ruhdur bu.
Nerede görülebilir?: Devlet Tretyakovskaya Galerisi, Moskova

«Ebedi huzur» – İsaak Levitan (1894)

İsaak Levitan tarafından yapılmış, Rus manzara sanatının en önemli örneklerinden biridir. Plyos kasabasında yapılmış olan bu tablo sanatının zirvesidir. Ressam bütün hayatı boyunca amacının yalnızlığı ve hayatın hızlı akışını resmetmek olduğunu ve nihayet bu tabloda hedefine ulaştığını anlatırdı.
Nerede görülebilir?: Devlet Tretyakovskaya Galerisi, Moskova

«Daryal vadisi. Ay ışığında gece » – Arhip Kuinci (1895)

Kuinci, Türkiye’den taşınan bir Yunan ailesinde doğmuştur. Soyadı, Türkçe ‘kuyumcu’ kelimesinden gelir. Rusya’nın güneyini, Gürcistan’ı ve Ukrayna’yı anlatan tabloları hep ışıkla doludur. Uzmanlar ressamın fosforlu boya kullanıp kullanmadığını araştırmışlardır, ancak tablolarındaki bu alışılmadık ışığın ustanın eşi olmayan yeteneğinin bir eseri olduğu sonucuna varmışlardır.
Nerede görülebilir?: Devlet Tretyakovskaya Galerisi, Moskova

«Bahadırlar» – Viktor Vasnetsov (1898)

Bu, eserlerinin büyük çoğunluğunu Eski Rus tarihine adamış olan ressamın çok sayıdaki tablolarından biridir. Tabloda efsanevi, eski Rus cengaverleri (bahadırları) İlya Muromets, Dobrınya Nikitiç ve Alyoşa Popoviç betimlenmiştir. Bu üç bahadır sınırda Tatar-Moğol ordularını beklerken resmedilmişlerdir.
Nerede görülebilir?: Devlet Tretyakovskaya Galerisi, Moskova

«Siyah kare» – Kazimir Maleviç (1915)

Avangard ressamın 1915’de yaptığı en bilinen eseridir. Araştırmacıların tüm çalışmalarına rağmen boya tabakasının altından başka bir betimleme olmadığı anlaşılmıştır. Maleviç’in ‘Siyah kare’si sanatta protestonun simgesi haline gelmiştir.
Nerede görülebilir?: Maleviç birkaç adet kare çizmiştir (ayrıca çizdiği yuvarlak ve diğer figürler de vardır, aralarında siyah olmayanlar da görülür). Bu eserleri Devlet Tretyakovskaya Galerisi, Moskova’da, Ermitaj ve Devlet Ruskiy Müzesi, Peterburg’da görmek mümkündür.

«Şehre bakış» – Mark Şagal (1918)

Şagal’ın eserleri Kudüs Üniversitesi’ni, Paris Opera’sını ve Dünya’daki diğer önemli binalarını süsler. Ressam bu eserinde kendini ve eşini çizmiştir. Bu, şehre, belki de Dünya’ya veda ettiği bir ana aittir. Bir seferinde bir çingene Şagal’a uçak kazasında öleceğini söylemişti. Eşi onu havaalanına göndermeye korkardı. Ressamın kendisi ise asansörde atölyesine çıkarken hayatını kaybetmiştir.
Nerede görülebilir?: Devlet Tretyakovskaya Galerisi, Moskova

«Beyaz oval» – Vasiliy Kandinskiy (1919)

Soyut sanatın babalarından birinin eseri olan bu tablo, Dünya’nın büyük müzelerinde sergilenir, adına yarışmalar düzenlenir, enstitülere ve sergi salonlarına adı verilmiştir. 1919 yılı yapımı «Beyaz oval» soyut sanatın nasıl doğduğunu ve geliştiğini gösteren seçmeler gibi bir yapıttır.
Nerede görülebilir?: Devlet Tretyakovskaya Galerisi, Moskova

Share Button